Bartholomeus-Henri VAN de VELDE

Press

---

Interview il nuovo Berlinese


Intervista al direttore d'orchestra Bartholomeus Henri Van de Velde


---

“Stuur de mensen naar huis met een deuntje in hun hoofd”

Karel Van der Auwera, voor Brussel Deze Week 22/05/2014 - foto Marc Gysens

WATERMAAL-BOSVOORDE – “Een breed publiek, dat wil ik bereiken. En, in één moeite, het ‘opvoeden’. Niet opvoeden, met het opgestoken vingertje, wel de mensen naar huis sturen met een goed gevoel. Met een deuntje in hun hoofd, het gevoel dat er iets positiefs bij is gekomen in hun leven door de uitvoeringspraktijk van de artiest”. Bartholomeus-Henri Van de Velde –Barth voor de vrienden– is dirigent van zijn eigen orkest. Het Charlemagne Orchestra for Europe.

“Dirigeren, het zit in mijn genen”, zegt m’n gastheer. “Maar dat heb ik pas later ontdekt. Rockster worden, dat was mijn droom. Pas zes, zeven jaar zong ik al voor mijn vriendjes. Mijn idolen waren Alice Cooper en Deep Purple. Vader, die een amateurorkest had, ging echter niet mee in het verhaal: zijn wens was dat een van zijn twee zonen klassieke muziek zou studeren. Ik dus. Mocht gitaar van hem, tegelijkertijd duwde hij me zachtjes richting viool. Het maakte dat ik al voor mijn tienertijd met de strijkstok bezig was. In de Academie van Lier. Ik was daar wel best fier op, nu nog weet ik nog steeds het nummer van mijn viool: 36/6”.
Jaren aan de kunsthumaniora en het conservatorium in Antwerpen en Brussel –“Waarvan de lamentabele staat dezer dagen een ware schande is”–, zomercursussen in Duitsland, ze hebben Bartholomeus-Henri Van de Velde gekneed tot professioneel violist. Maar toen al sluimerde die microbe van het dirigeren.
“Wat me in die jaren ongetwijfeld heeft getekend is het feit dat mijn vader zijn vakantie niet reserveerde voor strand en zon, wel om zich aan klassieke muziek te laven. In augustus, de Salzburger Festspiele. Het maakte dat ik als jonge snaak de repetities van het Wiener Philharmoniker mocht bijwonen, de grootste dirigenten aan het werk zien. Tot Herbert von Karajan toe. Een belevenis, telkens weer. Dirigent dat wil ik worden! De les die ik daaruit voor mij uit heb getrokken is dat een mens altijd zijn dromen moet nastreven. Wat het ook mag kosten”.

Active listening
Rockster willen zijn, performer. De muziek begrijpen als uitvoerend artiest, het heeft allemaal gespeeld bij wat Bartholomeus-Henri Van de Velde nu is.
“Een rockster, wat doet die op het podium? Die animeert het publiek. En ik durf te denken dat ik een dirigent ben die het publiek animeert. Niet de klassieke stijve, autoritaire figuur, die op ten podium verschijnt, het ouvertuurke dirigeert, vervolgens het concerto en de symfonie. Die daarna het obligate glaasje champagne nuttigt en dan weer naar huis rijdt. Zonder echt contact te hebben gehad met het publiek. Bij mij ziet er meer leven in. Belangrijk in mijn ogen. Zeker heden ten dage. Want de klassieke muziek is aan het sterven, wereldwijd. In België doen we daar wellicht een beetje te veel de ogen dicht, maar het zal ook naar hier komen, als we er niets aan doen. Te veel wordt uitgegaan van het standpunt: We brengen kunst met een grote K, eigen schuld als je er niet op afkomt. Neen, je moet een publiek verdienen. Opvoeden, helpen begrijpen”.
“Active listening noem ik het. Leg aan het publiek uit wie je bent, wat je gaat doen en waarom. Het schept interactie, een bijzondere energie. Een energie die het de moeite waard maakt buiten te komen. Tegengas geven in een wereld, waarin alles op mekaar begint te lijken. Telkens ik op het podium sta, wil ik de mensen fluitend naar huis sturen. Door de uitvoeringspraktijk van de artiest. Wat het genre ook mag zijn. Zo heb ik Paul Michiels –Polle Pap voor de ingewijden en ooit groot geworden met Soulsister– gedirigeerd. Niet in pitteleir, maar in jeans. Goede muziek is goede muziek. En charisma is onbetaalbaar”.
Zegt Van de Velde die het onderweg allemaal zelf heeft moeten ontdekken.
“Speelde ik viool, dat dirigeren bleef door mijn hoofd spoken. Ook bij mensen rondom mij, mensen met renommee. Barth, jij bent geen violist, jij bent een dirigent. Verschoot ik daar een beetje van, het was een aanmoediging, een bevestiging van wat ik voelde en die aanmoedigingen zouden de jaren daarop niet ophouden. Langzamerhand ben ik ook in dat verhaal meegegaan. Maar er was nog steeds dat viool spelen. Wat uiteindelijk tot een telefoontje heeft geleid van het orkest van Luik: vijftien jaar heb ik er gespeeld en zes jaar gewoond. Een goede job, een vaste wedde. Comfort. Maar de honger naar dat dirigeerstokje bleef. .... Telkens er een grote naam kwam, begon ik met die man te praten. Een van hen was een Mexicaan, Enrique Diemecke, die in de loop der jaren een goede vriend zou worden, mijn mentor”.
Het is Diemecke die Van de Veldes carrière als dirigent heeft helpen lanceren. Met het Nationaal Orkest van Mexico. Het is ook Diemecke die hem naar Parijs heeft gestuurd. Naar wijlen Charles Bruck, Hongaars-Franse dirigent.
“Mijn eerste grote professor. Het staat me nog zo voor ogen. Place Trocadero, Parijs. Afspraak: 14u.30. Zo opgewonden, zo ijverig was ik dat ik absoluut niet te laat wou komen. Dus kwam ik te vroeg. Ik belde aan, de deur ging op een kier. Bruck, een beetje lispelend: Monsieur Van de Velde, vous êtes trop tôt. J’ai dit deux heures trente, pas deux heures vingt-six. Ik zakte bijna door de grond. En dan, onmiddellijk: Een dirigent komt nooit te vroeg, nooit te laat. Een dirigent komt altijd op tijd, het juiste tempo! Tempo giusto. Twee jaar heb ik bij hem privé-les gevolgd, om de twee weken naar Parijs. Tot aan zijn dood”.
“Een les die ik eveneens van Charles Bruck heb geleerd is dat een violist geen violist is zonder viool, een pianist geen pianist zonder piano. Een dirigent geen dirigent zonder orkest. Dus heb ik mijn eigen orkest gecreëerd. Met de hulp van privé-sponsors. Het Charlemagne Orchestra for Europe. Het bestaat ondertussen zeventien jaar. Goed voor zes concerten per jaar, een beetje het Amerikaans systeem. We zijn begonnen met 40 mensen in de zaal, na enkele jaren was het Conservatorium te klein en zijn we naar Flagey moeten verkassen”. Ook als gastdirigent heeft Van de Velde meer dan zijn sporen verdiend. “Ik heb gespeeld in landen uit de vier windstreken, maar merkwaardig genoeg word ik nooit gevraagd om een Belgisch orkest te leiden. Je bent blijkbaar nooit sant eigen land. Grijsgedraaid, maar blijkbaar is het wel zo. We zouden toch eens wat fierder mogen zijn op onze eigen mensen. Maar ondertussen heb ik toch maar mooi mijn vrijheid. Vrijheid dat voor mij het hoogste goed is. Rijk hoef ik niet te zijn, vrijheid is veel belangrijker. En respect. Respect en fantasie, want fantasie staat voor mij gelijk aan intelligentie.”.

Zoniënwoud
Thuisbasis van dit alles is Brussel.
“Brussel, dat ik altijd als redelijk bruisend heb ervaren. Ik ben er vroeger al eens blijven plakken en nu blijkbaar redelijk definitief. Goed voor mij, want ik wil niet sterven waar ik geboren ben. In casu, Lier, langs de Nete. Alleen al dat weelderige Zoniënwoud in mijn achtertuin, waar ik om de drie dagen ga joggen. En waar ik, mits een beetje geluk, af en toe mijn blik kan kruisen met die van een nieuwsgierige ree. En dan de restaurants. Er zijn weinig dingen in het leven die ik liever doe dan op restaurant gaan. En wat dat betreft kan je in Brussel bijna nooit een slechte keuze maken. De hele wereld is hier”.
Het is het kosmopolitische Brussel waarvan Van de Velde een exponent is.
“De vrouw die mij twee prachtkinderen heeft geschonken, een zoon en een dochter. Yuzuko Horigome was laureate van de Koningin Elisabethwedstrijd in 1980 op viool. Maar haar mooiste geschenk is dat ze me niet heeft geholpen bij het banen van mijn weg. Daarvoor respecteer ik haar zeer”.

Buschauffeurs en Mozart
Niet lang geleden is Bartholomeus-Henri Van de Velde begonnen met coaching voor bedrijven. Een verlengstuk van het dirigeren.
“Ik leg mijn levensweg uit, vertel hoe ik geleerd heb van anderen, hoe ik dirigeer. En wat is een dirigent? Een dirigent kan niet bestaan zonder muzikanten. Anders is het niets meer dan wat wind verplaatsen met een stokje. Zonder muzikanten, geen dirigent. In een bedrijf is dat net hetzelfde. Een directeur kan niet bestaan zonder de mensen die voor hem werken. Enkele weken heb ik nog een coaching gedaan voor De Lijn. Vierhonderd man. Van kaderleden tot chauffeurs. En die heb ik allemaal Mozart laten zingen. Dat wil zeggen dat de mensen nog altijd muziek smaken. Kunnen smaken. Zelfs klassieke muziek. En wat ik ook heb gezegd, naar het voorbeeld van mijn leermeester Charles Bruck: Een buschauffeur is nooit te vroeg, nooit te laat. Een buschauffeur is altijd op tijd. Humor, het moet erbij horen”.

---

Guest Star - Borobudur International Festival 2013

Bartholomeus-Henri VAN de Velde adalah pendiri dinamis dan direktur musik dari ORCHESTRA Charlemagne. Dia telah memimpin orkestra dalam pertunjukan diakui seluruh Brussels, Luksemburg dan Belanda di tempat termasuk "Palais des Beaux-Arts" dan "Théâtre de la Monnaie" di Brussels, serta "Concertgebouw" di Amsterdam. Selain itu, Charlemagne ORCHESTRA di kediaman di Intermezzo Opera Festival 2008 di Bruges, di mana Maestro VAN de Velde memimpin pertunjukan Die Zauberflöte, pembukaan Gala Concert dan Konser Akhir dari Opera Kompetisi Internasional Elardo. Charlemagne ORCHESTRA diundang untuk tampil secara teratur dan telah selanjutnya membuat nama baru untuk dirinya sendiri yang meliputi pandangan terbuka dan hati yang besar untuk Eropa: "Charlemagne ORCHESTRA untuk EROPA". Penampilannya serta kolaborasinya dengan Paulus Surya Orchestra dapat anda saksikan pada opening ceremony Borobudur International Festival 2013 anggal 14 Juni 2013. Dont Miss it!!

---

---

‘The version that was offered by Bartholomeus-Henri VAN de VELDE and the Philharmonic was brilliant and refined. The Belgian conductor identified with the romantic language, which he knew very well to color with elegance, using opposing tints of sound, all the while obtaining an excellent response from the orchestra.’ © Mundoclasico.com